Τελευταία Νέα
Διεθνή

Η Ουάσιγκτον… αντιγράφει την Τεχεράνη: Η μυστική επιχείρηση των ΗΠΑ στα Στενά του Hormuz για να σώσουν τη ροή του πετρελαίου

Η Ουάσιγκτον… αντιγράφει την Τεχεράνη: Η μυστική επιχείρηση των ΗΠΑ στα Στενά του Hormuz για να σώσουν τη ροή του πετρελαίου
Από τον αποκλεισμό του Hormuz στις «σκοτεινές» μεταφορές πετρελαίου
Ο αμερικανικός στρατός έχει αναλάβει την εποπτεία δεκάδων μυστικών μεταφορτώσεων πετρελαίου από πλοίο σε πλοίο, προκειμένου να διατηρηθούν οι εξαγωγές ενέργειας από τον Κόλπο προς τις διεθνείς αγορές. 
ια την εκτέλεση της επιχείρησης χρησιμοποιούνται εναέρια και θαλάσσια drones, καθώς και στρατιωτικά ελικόπτερα που καθοδηγούν νηοπομπές δεξαμενόπλοιων προς πλοία που αναμένουν εκτός της ζώνης υψηλού κινδύνου.
Η επιχείρηση πραγματοποιείται στα όρια των Στενών του Hormuz και βασίζεται σε μια τεχνική μεταφόρτωσης που χρησιμοποιεί επί χρόνια το ίδιο το Ιράν για να παρακάμπτει τις διεθνείς κυρώσεις.
Δύο συγκεκριμένες περιοχές έχουν μετατραπεί σε υπαίθρια ενεργειακά «κέντρα επιχειρήσεων»: η μία ανοικτά της Φουτζάιρα στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η άλλη έξω από το λιμάνι Σοχάρ του Ομάν.
Σύμφωνα με πηγές του Reuters που γνωρίζουν το σχέδιο, η επιχείρηση ξεκίνησε στις αρχές Μαΐου και μέχρι σήμερα έχουν εμπλακεί τουλάχιστον 92 πλοία.
Δορυφορικές εικόνες και στοιχεία ναυτιλιακής παρακολούθησης που εξέτασε το Reuters δείχνουν ότι ακόμη και στις 11 Ιουνίου πραγματοποιούνταν ταυτόχρονα δεκαεπτά μεταφορτώσεις πετρελαίου στα δύο αυτά σημεία.

Το ελικόπτερο Apache που κατέρριψε το Ιράν συμμετείχε στην επιχείρηση

Το ελικόπτερο Apache που καταρρίφθηκε από το Ιράν στις 9 Ιουνίου, προκαλώντας στη συνέχεια αμερικανικά αντίποινα, συμμετείχε σύμφωνα με τέσσερις πηγές στην αποστολή προστασίας των πετρελαϊκών μεταφορών.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται και πρώην Αμερικανός αξιωματούχος με γνώση του περιστατικού.
Την ημέρα της κατάρριψης, δορυφορικές εικόνες κατέγραψαν έξι ζεύγη δεξαμενόπλοιων συγκεντρωμένα ανοικτά του Σοχάρ.
Το Reuters δεν κατόρθωσε να επιβεβαιώσει τον ακριβή ρόλο του Apache στην επιχείρηση.
Απαντώντας σε σχετικές ερωτήσεις, Αμερικανός αξιωματούχος του υπουργείου Άμυνας δήλωσε ότι δυνάμεις της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ δεν συμμετέχουν άμεσα σε υπεράκτιες επιχειρήσεις μεταφόρτωσης πετρελαίου.
Οι δύο χειριστές του ελικοπτέρου διασώθηκαν από μη επανδρωμένο σκάφος.

Η νέα πραγματικότητα στα Στενά του Hormuz

Οι δύο περιοχές όπου πραγματοποιούνται οι μεταφορτώσεις βρίσκονται κοντά στα όρια που έχει ορίσει η νεοσύστατη Ιρανική Αρχή των Στενών του Περσικού Κόλπου, η οποία δημιουργήθηκε για τη διαχείριση της διέλευσης από τα Στενά του Hormuz.
Πλοία που δεν συμμορφώνονται με τις εντολές της Τεχεράνης κινδυνεύουν να δεχθούν επιθέσεις με drones ή πυραύλους από τους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης.
Το ίδιο το λιμάνι της Φουτζάιρα έχει δεχθεί επανειλημμένα ιρανικά πυρά κατά τη διάρκεια της αμερικανικής επιχείρησης.
Το προηγούμενο Σαββατοκύριακο, σύμφωνα με τη βρετανική εταιρεία διαχείρισης ναυτιλιακών κινδύνων Vanguard, «άγνωστο βλήμα» έπληξε δεξαμενόπλοιο ανοικτά του Ομάν, προκαλώντας μικρή διαρροή φορτίου χωρίς περιβαλλοντικές επιπτώσεις.

Η μεγαλύτερη ενεργειακή διαταραχή στην ιστορία

Η αντίδραση του Ιράν στον αμερικανοϊσραηλινό πόλεμο ήταν ουσιαστικά το κλείσιμο των Στενών του Hormuz, από όπου υπό φυσιολογικές συνθήκες διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου.
Η εξέλιξη αυτή προκάλεσε τη μεγαλύτερη διαταραχή στην παγκόσμια ενεργειακή εφοδιαστική αλυσίδα που έχει καταγραφεί ποτέ, πυροδοτώντας νέο κύμα πληθωριστικών πιέσεων διεθνώς.
Οι μεταφορτώσεις πλοίο προς πλοίο, όσο αναποτελεσματικές και επικίνδυνες κι αν είναι, φαίνεται ότι αποτελούν βασικό εργαλείο της κυβέρνησης Trump για την αποκατάσταση της ομαλής ροής πετρελαίου από τον Κόλπο.
Ο Donald Trump ανακοίνωσε ότι τα Στενά του Hormuz θα επαναλειτουργήσουν στο πλαίσιο της ειρηνευτικής συμφωνίας με το Ιράν που παρουσιάστηκε αυτή την εβδομάδα, ωστόσο οι λεπτομέρειες παραμένουν ασαφείς.

Η Ουάσιγκτον εφαρμόζει τις μεθόδους της Τεχεράνης

Έρευνα του Reuters είχε ήδη αποκαλύψει τον Μάιο ότι το Ιράν είχε δημιουργήσει δικό του σύστημα διέλευσης πλοίων από την αντίθετη πλευρά των Στενών, χρησιμοποιώντας σημεία ελέγχου σε νησιά, διπλωματικές συμφωνίες και, σε ορισμένες περιπτώσεις, τέλη διέλευσης.
Σήμερα, η ειρωνεία είναι προφανής: οι Ηνωμένες Πολιτείες εφαρμόζουν μια παραλλαγή της ίδιας μεθόδου που επί χρόνια κατήγγελλαν.
Οκτώ πηγές επιβεβαιώνουν ότι οι αμερικανικές μεταφορτώσεις βρίσκονται υπό πλήρη στρατιωτικό έλεγχο.
Τα δεξαμενόπλοια κινούνται προς προκαθορισμένα σημεία συνάντησης πριν φθάσουν στα Στενά και αναχωρούν με χρονική απόσταση μεταξύ τους, διατηρώντας αποστάσεις τριών έως τεσσάρων χιλιομέτρων.
Οι πομποδέκτες εντοπισμού απενεργοποιούνται και τα φώτα πλοήγησης παραμένουν χαμηλωμένα.
«Οι Αμερικανοί σε παρακολουθούν συνεχώς», δήλωσε μία από τις πηγές.

Πώς λειτουργεί το δίκτυο μεταφόρτωσης

Μόλις περάσουν τα Στενά, τα μικρότερα δεξαμενόπλοια προσεγγίζουν γιγαντιαία VLCCs, δηλαδή υπερδεξαμενόπλοια μεταφοράς αργού πετρελαίου.
Η διαδικασία μεταφόρτωσης διαρκεί από 24 έως 40 ώρες. Τα άδεια πλοία επιστρέφουν προς τα Στενά, ενώ τα πλήρως φορτωμένα VLCCs συνεχίζουν το ταξίδι τους προς τους τελικούς προορισμούς.
Η επιχείρηση είναι εφικτή επειδή εξακολουθούν να υπάρχουν ναυτιλιακές εταιρείες πρόθυμες να διασχίσουν τα Στενά, παρά τον ιρανικό αποκλεισμό.
Ωστόσο, οι κίνδυνοι παραμένουν τεράστιοι.
Η ειδικός σε θέματα ναυτιλιακού κινδύνου Noam Raydan προειδοποίησε ότι κανείς δεν γνωρίζει πότε το Ιράν μπορεί να αποφασίσει να χρησιμοποιήσει drones ή ταχύπλοα σκάφη για να εμποδίσει ακόμη και αυτές τις διελεύσεις.

Η «σκοτεινή» ναυτιλία γίνεται αμερικανική πρακτική

Η τεχνική των μεταφορτώσεων χρησιμοποιείται εδώ και χρόνια από το Ιράν ώστε να αποκρύπτεται η προέλευση του πετρελαίου και να παρακάμπτονται οι κυρώσεις.
Συνήθως η Τεχεράνη χρησιμοποιούσε ένα μόνο ζεύγος πλοίων κάθε φορά, τόσο για να αποφεύγει τον εντοπισμό όσο και λόγω των περιορισμένων εξαγωγών της.
Η αμερικανική εκδοχή της πρακτικής αυτής λειτουργεί σε βιομηχανική κλίμακα.
Το Reuters υπολογίζει ότι από τις αρχές Μαΐου έχουν διακινηθεί μέσω του υπεράκτιου αυτού δικτύου τουλάχιστον 90 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου και πετρελαϊκών προϊόντων.
Παρά τα εντυπωσιακά μεγέθη, οι ποσότητες αυτές παραμένουν σημαντικά χαμηλότερες από τα περίπου 20 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως που διέρχονταν από τα Στενά πριν από τον πόλεμο.

Η παραδοχή της αμερικανικής υποκρισίας

Ο πρόεδρος του Council on Foreign Relations, Michael Froman, σχολίασε με νόημα ότι, καθώς οι παλαιοί κανόνες αποδυναμώνονται, είναι ειρωνικό το γεγονός πως οι Ηνωμένες Πολιτείες δανείζονται πλέον τεχνικές από την Κίνα, τη Ρωσία, τη Βόρεια Κορέα και ακόμη και το Ιράν, των οποίων οι λεγόμενοι «σκοτεινοί στόλοι» ανέπτυξαν αυτές τις πρακτικές ακριβώς για να παρακάμπτουν τις αμερικανικές και διεθνείς κυρώσεις.
Έξι πηγές με άμεση γνώση των επιχειρήσεων αναφέρουν ότι η αμερικανική υποστήριξη προς τα συμμετέχοντα πλοία περιορίζεται σε εναέρια επιτήρηση, ελέγχους συμμόρφωσης και συνεχή παρακολούθηση, χωρίς άμεση εμπλοκή στρατιωτικού προσωπικού στις ίδιες τις μεταφορτώσεις.

Οι Έλληνες εφοπλιστές στο επίκεντρο

Στην πλευρά των παραληπτών κυριαρχούν διεθνείς διαχειριστές δεξαμενόπλοιων.
Μεταξύ αυτών ξεχωρίζει η ελληνική Dynacom Tankers Management.
Ο ιδρυτής της εταιρείας, Γιώργος Προκοπίου, είχε αφήσει σαφείς υπαινιγμούς για τη συμμετοχή του ελληνικού στόλου στην εξεύρεση δημιουργικών λύσεων μεταφοράς πετρελαίου μέσω των Στενών.
«Η ελευθερία της ναυσιπλοΐας είναι απαραίτητη και κανείς δεν μπορεί να επιβάλλει διόδια ή άλλα βάρη», είχε δηλώσει στο συνέδριο Capital Link στην Αθήνα.
«Η Ελλάδα έχει παράδοση στο να σπάει αποκλεισμούς ήδη από την αρχαιότητα. Δεν θέλω να επεκταθώ περισσότερο, αλλά πιστεύω ότι οι υπαινιγμοί αρκούν για να καταλάβετε τι εννοώ».

Ένα προσωρινό σύστημα σε έναν κόσμο χωρίς κανόνες

Το νέο σύστημα δημιουργεί πρόσθετους κινδύνους για τη ναυτιλιακή βιομηχανία.
Η απενεργοποίηση των πομποδεκτών, η μη αναφορά στοιχείων στα συνήθη κέντρα παρακολούθησης και οι νυχτερινές διελεύσεις χωρίς φώτα αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο συγκρούσεων.
Οι εταιρείες που επιθυμούν να συμμετάσχουν υποβάλλονται σε αυστηρούς ελέγχους συμμόρφωσης μέσω του αμερικανικού γραφείου Naval Cooperation and Guidance for Shipping στο Μπαχρέιν και, εφόσον εγκριθούν, λαμβάνουν συγκεκριμένα χρονικά παράθυρα διέλευσης.
Σημαντικό μέρος της επιχείρησης αφορά εξαγωγές των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, με την κρατική ADNOC να συγκαταλέγεται στους πλέον ενεργούς συμμετέχοντες, ενώ σημαντική παρουσία καταγράφει και η Kuwait Oil Tanker Company.

Η νέα εποχή της παγκόσμιας ενέργειας

Πίσω από τις μυστικές μεταφορτώσεις στα Στενά του Hormuz διαγράφεται μια βαθύτερη γεωπολιτική μεταβολή: η κατάρρευση των παλαιών κανόνων του διεθνούς εμπορίου και η αντικατάστασή τους από ένα καθεστώς αυτοσχεδιασμού, όπου ακόμη και η υπερδύναμη που οικοδόμησε το σύστημα αναγκάζεται να υιοθετήσει τις πρακτικές των αντιπάλων της.
Όπως παρατηρεί η Noam Raydan, «δεν βλέπω καμία μόνιμη λύση σε όλα αυτά. Πρόκειται για μια προσωρινή απάντηση σε εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες».
Και ίσως αυτή να είναι η πιο ανησυχητική διαπίστωση: ότι η μεγαλύτερη στρατιωτική δύναμη του πλανήτη δεν επιβάλλει πλέον τους κανόνες του παιχνιδιού, αλλά παλεύει να προσαρμοστεί σε έναν κόσμο όπου η επιβίωση των ενεργειακών ροών απαιτεί να λειτουργεί όπως εκείνοι που μέχρι χθες χαρακτήριζε «κράτη-παρίες».

www.bankingnews.gr

Ρoή Ειδήσεων

Σχόλια αναγνωστών

Δείτε επίσης